Анемподист Иванович Cофронов - Алампа (14.11.1886—24.10.1935)
Ноябрь 14, 2025
Просмотров: 89
Анемподист Иванович Cофронов - Алампа (14.11.1886—24.10.1935) — саха литературатын төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ. 1886 сыл сэтинньи 14 күнүгэр Боотур Уус улууһугар (билиҥҥитэ — Таатта улууһа) сэниэ ыалга төрөөбүт. Ийэтэ суох улааппыт. Түөрт кылаастаах таҥара дьиэтин оскуолатын иккис кылааһын бүтэрбит. 1907 сыллаахха «Якутский край» хаһыакка наборщигынан үлэҕэ киирбит. 1921- 1922 сс. Софронов саха тылынан тахсар бастакы советскай хаһыат эрдээктэринэн буолар, республикаҕа театральнай дьыаланы салайбыта, кэккэ культурнай-сырдатар обществолар чилиэннэрэ этэ. “Манчаары” уонна “Саха омук” культурнай-сырдатар обществолар театральнай секцияларын 1928 с. диэри салайбыта.
А.И. Софронов литературнай үлэҕэ дьоҕура бэрт эрдэ билиннэр да, бэчээттэнэр кыаҕа суоҕуттан бытааннык сайдыбыта. Кини бастакы “Төрөөбүт дойду” хоһооно 1912 с. “Саха саҥата” диэн сурунаалга бэчээттэммитэ. Ити кэмтэн ыла Анемподист Софронов тиһэх күннэригэр диэри айар үлэтин тохтоппотоҕо. Суруйааччы айар талаана ордук драматургияҕа көстүбүтэ. Норуокка ордук биһирэммит драмаларынан буолаллар:“Дьаданы Дьаакып” (1914 с.), “Таптал” (1915-16 сс.), “Олох оонньуура” (1918 с.), “Кэччэгэй кэриэһэ суох” (1918 с.), “Олох дьэбэрэтэ” (1919-21 сс.), “Манчаары” (1919 с.).
А.И. Софронов саха литературатыгар прозаны саҕалаабыт суруйааччы буоларын бэлиэтээн этиэххэ сөп. “Дьүһүн кубулуйумтуо”, “Ордугу булаары олоҕун алдьаппыт“,“Сотору да көстөр сордообут” кэпсээннэрэ саха литературатын бастыҥ айымньыларыгар киирсэллэр.
А.И. Софронов национализмҥа буруйданан сыылкаҕа ыытыллыбыта уонна 1935 с. алтынньы ый 24 күнүгэр өлбүтэ.
А.И. Софронов литературнай үлэҕэ дьоҕура бэрт эрдэ билиннэр да, бэчээттэнэр кыаҕа суоҕуттан бытааннык сайдыбыта. Кини бастакы “Төрөөбүт дойду” хоһооно 1912 с. “Саха саҥата” диэн сурунаалга бэчээттэммитэ. Ити кэмтэн ыла Анемподист Софронов тиһэх күннэригэр диэри айар үлэтин тохтоппотоҕо. Суруйааччы айар талаана ордук драматургияҕа көстүбүтэ. Норуокка ордук биһирэммит драмаларынан буолаллар:“Дьаданы Дьаакып” (1914 с.), “Таптал” (1915-16 сс.), “Олох оонньуура” (1918 с.), “Кэччэгэй кэриэһэ суох” (1918 с.), “Олох дьэбэрэтэ” (1919-21 сс.), “Манчаары” (1919 с.).
А.И. Софронов саха литературатыгар прозаны саҕалаабыт суруйааччы буоларын бэлиэтээн этиэххэ сөп. “Дьүһүн кубулуйумтуо”, “Ордугу булаары олоҕун алдьаппыт“,“Сотору да көстөр сордообут” кэпсээннэрэ саха литературатын бастыҥ айымньыларыгар киирсэллэр.
А.И. Софронов национализмҥа буруйданан сыылкаҕа ыытыллыбыта уонна 1935 с. алтынньы ый 24 күнүгэр өлбүтэ.